Hoşgeldiniz… Bir yüreğin sessiz yolculuğuna
Düşünün ki, bir caminin göğsünde yükselen zarif bir kubbe var. Altında, sessiz ve derin bir mana saklı. Bu yazıda, o kubbenin gölgesinde kimlerin yattığını; tarihî verilerle, insan hikâyeleriyle birlikte anlamaya çalışacağız. Şimdi birlikte adım adım ilerleyelim.
Yeşil Kubbe aslında nerede ve ne ifade ediyor?
Medine’de bulunan Mescid‑i Nebevî’nin güneydoğu köşesinde yer alan Yeşil Kubbe, İslam dünyası için sembolik bir mekân hâline gelmiştir. ([Vikipedi][1]) Kubbenin altındaki bölüm – “Hücreyi Saadet” adıyla anılan kısım – yalnızca mimarî bir yapı değil; binlerce insanın kalbine dokunan bir mana yuvasıdır.
Kubbenin gölgesi altındaki üç büyük isim
Verilere göre, Yeşil Kubbe’nin altında yatan üç kişi özellikle öne çıkar:
Muhammed (sallâllâhu aleyhi ve sellem): İslam peygamberi olarak anılan ve Mescid‑i Nebevî içinde kabrinin bulunduğu kişi. ([Vikipedi][1])
Ebu Bekir (r.a.): İlk Hâlifeler’den, Peygamber’in en yakın sahâbilerinden. Kabrinin yine bu bölümde yer aldığı kaynaklarda geçer. ([Vikipedi][1])
Ömer (r.a.): İkinci Hâlifenin kabrinin de aynı alanda bulunduğu; dolayısıyla kubbenin “üç sahâbî mezarının üzerindeki yapı” olarak da anıldığı görülür. ([hukukidestek.net][2])
Bu üç isim, yalnızca tarihî karakterler değil; milyonlarca ziyaretçinin duygularında birer ilham perdesi olmuştur.
Neden “Yeşil” Kubbe?
Kubbeye ilişkin mimarî tarih, aslında bize bir saygı ve hürmet hikâyesi de anlatıyor. 1279 yılında ilk kez ahşap olarak yapılan kubbe, zaman içinde onarımlar görmüş. Mevcut kubbe ise 1818 yılında yapılmış ve 1837’de yeşile boyanarak günümüzdeki adını almıştır. ([Vikipedi][1]) Bu boyamanın arkasında, gökyüzüyle mezarın bağının kesilmemesi gibi sembolik düşünceler de yer alıyor: bir rivayete göre kubbe üzerindeki pencere, gökyüzü‑mezar bağlantısını ifade etmek üzere bırakılmıştır. ([Kaşifiz][3])
İnsan hikâyeleriyle kubbenin altındaki sessizlik
Hayal edin; Medine’ye gelen bir ziyaretçi… Uzun bir yolculuğun ardından, kalabalığın arasında yüzlerce lisan, yüzlerce farklı hayat… O ziyaretçi durur, caminin bu köşesine yönelir ve “Kubbenin altındakiler” dediğimiz o üç mezara bakar. Belki sessizce elini açar; belki dua eder. Bu andaki duygunun ağırlığını kelimeler hafifçe ifade eder.
Bir başka örnek: 1805 yılında bölgeye hâkim olan Vehhâbî hareketi, Medine’deki pek çok türbe ve kabri yıkarken Yeşil Kubbe ve altında yer alan kabirlere yönelik farklı bir tutum göstermiştir. Bu da mezarların önemi, korunması ve saygı düzeyi hakkında bize ipuçları verir. ([Vikipedi][1])
Bu kubbenin altında yatanların bizlere bıraktıkları
Tarihî süreklilik: Ebu Bekir ve Ömer’in mezarlarının Peygamber’in yanına bu alana taşınması, İslam tarihinin ilk dönemlerinden gelen bir izdir. ([Usta Yemek Tarifleri][4])
Mekânsal kutsiyet: Ziyaretçiler için burada geçirdikleri an, yalnızca fiziksel bir mekâna değil, manevî bir bağa da temas edilmesi anlamına geliyor.
Sembolik anlam: Yeşil kubbe, yalnızca bir mimarî unsur değil, saygı, hürmet ve inançla yoğrulmuş bir simge hâline gelmiş durumda.
Nelere dikkat etmek gerekir?
Bu tür kutsal mekânlarda saygı, en başta gelir. Tarih boyunca mimarlar, ustalar kubbeyi inşa ederken seslerini kısmış, dünyadan uzak bir edep içerisinde çalışmışlardır. ([İslam ve İhsan][5])
Kaynaklarda bazı detaylar hakkında farklı görüşler olabilir (örneğin, mezarların tam sınırları, yapı üzerindeki değişiklikler vs.). Veriler “en yaygın kabul gören” biçimiyle yukarıda sunulmuştur.
Ziyaret ve aktarım sürecinde kültürlerarası farklılıklar, yorumlar olabilir; buradaki amaç tarihî ve dini bağlam içerisinde anlamak ve saygı göstermek.
—
Siz de düşüncelerinizi paylaşmak isterseniz:
Bu mekâna dair okuduklarınız size nasıl hissettirdi?
“Kubbenin altındakiler” söz konusu olduğunda hangi yönü sizin için daha anlamlı?
Bu yazıdan sonra bir ziyaret gerçekleştirmek isterseniz, ne hissetmek istersiniz?
Düşüncelerinizi bekliyorum, birlikte konuşalım…
[1]: https://tr.wikipedia.org/wiki/Ye%C5%9Fil_Kubbe?utm_source=chatgpt.com “Yeşil Kubbe – Vikipedi”
[2]: https://hukukidestek.net/yesil-kubbede-kimler-yatiyor/?utm_source=chatgpt.com “Yeşil kubbede kimler yatıyor? – Hukukidestek.net”
[3]: https://kasifiz.com/mescid-i-nebevi-yesil-kubbedeki-pencerenin-ve-egik-minarenin-sirri/?utm_source=chatgpt.com “Mescid-i Nebevi: Yeşil Kubbedeki Pencerenin ve Eğik … – Kaşifiz”
[4]: https://www.ustayemektarifleri.com/soru-ve-cevaplar/mescidi-nebevi-de-kimler-yatyor?utm_source=chatgpt.com “Mescidi Nebevi de kimler yatıyor? – ustayemektarifleri.com”
[5]: https://www.islamveihsan.com/yesil-kubbe-nasil-bir-edep-ve-hurmetle-insa-edildi.html?utm_source=chatgpt.com “Yeşil Kubbe Nasıl Bir Edep ve Hürmetle İnşa Edildi?”