Günlük Işıklar Yazılar

Polaris – Kuzey Yıldızı’ndaki “Poyraz”ın Gerçek İsmi Nedir? Sıcacık Bir Girişle… Yıldızları izlemeyi, gökyüzüne bakarken kendi küçük hikâyelerimizi fısıldamayı seven biri olarak söylüyorum: Gece göğünde sabit duran, pusula iğnesi gibi yön veren bir yıldız var – “Poyraz” diye adlandırdığımız ama aslında göklerin bir köşesinde bambaşka bir kimlikle duran bir yıldız. Bu yazıda, sözünü ettiğimiz “Kuzey Yıldızı”nın gerçek adını, kökenini, gökbilimsel özelliklerini ve insanlık tarihiyle buluşan anlamını birlikte keşfedeceğiz. Hadi beraber çıkalım… Gerçek İsim Ne? Gökyüzünde, “Kuzey Yıldızı” diye bildiğimiz yıldızın bilimsel adı Polaris (ya da Alpha Ursae Minoris) olarak geçer. ([Vikipedi][1]) “Poyraz” olarak adlandırılması yerel ya da kültürel bir nitelemedir; ama gökbilimsel açıdan, Polaris,…

Kuvars Taşı Hangi Hastalıklara İyi Gelir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Kuvars taşı, tarih boyunca birçok kültürde hem estetik hem de manevi faydaları nedeniyle değer görmüş bir taş olmuştur. Ancak, günümüzde bu taşın sağlığa olan etkilerine dair farklı bakış açıları ortaya çıkmaktadır. Peki, kuvars taşı hangi hastalıklara iyi gelir? Bu soruyu sadece fiziksel sağlık perspektifinden değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamiklerle ele almak da oldukça önemli. Bu yazıda, hem kadınların hem de erkeklerin farklı bakış açıları ile bu soruyu irdeleyeceğiz. Ayrıca, kuvarsın iyileştirici gücü hakkında düşünürken, toplumdaki eşitsizlikler ve bireysel deneyimler üzerine de…

Kolay İşveren Nasıl Yapılır? Antropolojik Bir Bakış Kültürler Arası Farklılıkların Ortasında Bir İşverenin Portresi Bir antropolog olarak, insanların toplumları, kültürleri ve kimlikleri nasıl inşa ettiklerini anlamak beni her zaman derinden etkilemiştir. Her kültür, iş yapma biçiminden sosyal yapısına kadar kendi normlarını ve değerlerini taşır. Topluluklar, farklı coğrafyalarda ve zaman dilimlerinde birbirinden farklı iş ve liderlik anlayışlarına sahiptir. Peki ya işverenlik? Bir işverenin nasıl olması gerektiği, hangi özelliklerin ön plana çıkması gerektiği, sadece bir yönetim meselesi değil, aynı zamanda kültürel bir sorudur. Bugün, “kolay işveren nasıl yapılır?” sorusunu antropolojik bir perspektiften ele alacağım. Bu, sadece bir yöneticinin özellikleriyle ilgili değil, aynı…

Kutör Ne Demek? Herkesin Bilmesi Gereken, Fakat Hiç Kimsede Olmayan Bir Meslek Bir sabah uyanıp kahvaltı yaparken, Facebook’ta bir arkadaşınızın paylaştığı “kutör ne demek?” sorusunu görüp bir an durakladınız mı? Muhtemelen “Kutör… Nedir ki?” diye düşündünüz. Hadi itiraf edelim, kimse sabahın köründe “kutör” kelimesine takılmaz. Ama işin içine biraz mizah katınca, belki de gününüzü güzelleştirecek bir şey bulabiliriz. Hazır mısınız? Hadi başlayalım! Öncelikle, kutör bir meslek. Evet, bildiğimiz anlamıyla bir “iş” ama biraz “cool” bir iş. Mesela bir kutör, o kadar stratejik ve çözüm odaklı biridir ki, bir müze rehberi veya galeri sahibiyle sohbet ederken size, “Siz tabii bu eserleri…

Kumkuma Kuşu Ne Demek? Bir Efsanenin Ardındaki Anlam Giriş: Kumkuma Kuşu Hakkında Merak Edilenler Son zamanlarda adını duydum ve hemen kafamda bir soru işareti oluştu: “Kumkuma kuşu ne demek?” Eğer siz de benim gibi bu adı ilk kez duyuyorsanız, yalnız değilsiniz. Kumkuma kuşu, halk arasında nadiren duyulan, fakat özünde oldukça derin anlamlar taşıyan bir terim. Gerçekten böyle bir kuş var mı? Yoksa bu isim, eski bir efsanenin ya da halk hikâyelerinin bir parçası mı? Hikâyeleri ve sembolizmi bir araya getirerek, bu kuşun ne anlama geldiğini araştırırken aynı zamanda toplumsal ve kültürel bir boyut da kazanıyor. Gelin, Kumkuma kuşunun ardındaki anlamı…

İsveç’te Kaç Tane Resmi Dil Vardır? Psikolojik Bir Mercekten Bakış İnsan davranışları, bazen çevremizdeki en küçük detaylara göre şekillenir. Dil, bu davranışların belki de en temel ifadesidir. Bir kişinin kelimelerle kurduğu ilişki, hem içsel dünyasını hem de sosyal etkileşimlerini biçimlendirir. Düşüncelerimiz, duygularımız, hatta kimliğimiz dil aracılığıyla ortaya çıkar. Peki, dilin gücü bir toplumda ne kadar derinlere nüfuz edebilir? İsveç’teki resmi diller üzerinden bu soruyu psikolojik bir açıdan ele alarak, toplumsal yapıyı, bireylerin kendilik algısını ve dilin insan zihni üzerindeki etkilerini incelemek oldukça ilginçtir. İsveç’te Resmi Dillerin Psikolojik Etkisi İsveç’te birden fazla resmi dil bulunuyor. İsveççe, resmi dil olarak öne çıksa…

Kelebek Nasıl Çiftleşir? – Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Hepimiz bir kelebeği izlerken büyüleniriz; zarif uçuşları, parlak renkleri ve her zaman neşeyle dolu gibi görünen varlıkları. Ama hiç düşündünüz mü, bu zarif yaratıkların da birer ilişki kurma biçimleri vardır? Evet, kelebeklerin çiftleşme davranışları, hem biyolojik hem de toplumsal bakış açılarıyla oldukça ilginç bir konu. Kelebeklerin çiftleşme süreci, aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamiklerle de paralellikler taşıyor. Belki de doğanın bize verdiği bu örneklere bakarak, kendi toplumsal yapılarımızı daha iyi anlayabiliriz. Kelebeklerin Çiftleşme Ritüeli: Bir Doğa Mucizesi Kelebeklerin çiftleşme süreci, göz alıcı renkler ve…

Ihlas Kuzuluk Hangi İlçede? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Ihlas Kuzuluk, hem turistik hem de yerel açıdan önemli bir bölge olmasının yanı sıra, adını duyurmak isteyen bir alan olarak zaman zaman gündeme gelir. Ama bu kadar basit bir yerleşim yerinin ötesinde, aslında bu bölgenin bulunduğu coğrafya, insanlar için farklı anlamlar taşır. Ihlas Kuzuluk’un hangi ilçede olduğunu sorgulamak, aslında daha büyük bir sorunun başlangıcıdır: Bu yerin, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamikler çerçevesinde bizlere sunduğu toplumsal mesaj nedir? Toplumsal Cinsiyet ve Yerleşim Alanları: Sadece Bir İlçe Meselesi mi? Ihlas Kuzuluk, Sakarya il sınırlarında bulunan Akyazı…

Istiab Haddi Ne Demek? Antropolojik Bir Perspektiften İnsan Kimliği ve Toplumsal Yapılar Kültürler, insanlar arasında ne kadar farklı olursa olsun, her biri bir şekilde benzer insanlık deneyimlerini temsil eder. Topluluklar, semboller, ritüeller ve kimlikler aracılığıyla kendilerini ifade eder ve dünyayı anlamlandırır. İnsanın tarihsel, kültürel ve sosyal yapıları, bir arada yaşamayı, birbirleriyle anlamlı ilişkiler kurmayı mümkün kılar. Peki ya “Istiab haddi” gibi bir kavram? Bu kavram, kültürel anlamda sınırları, kimlikleri ve toplumsal yapıların nasıl şekillendiğini keşfetmemize yardımcı olabilir. Bu yazıda, Istiab haddini antropolojik bir perspektiften ele alacak ve bunun kültürler, ritüeller ve topluluk yapılarıyla ilişkisini inceleyeceğiz. Istiab Haddi: Tanım ve Kültürel…

Fuat Köprülü Soyu Nereden Gelir? Bugün tarihsel kökenlere inmiyoruz, hemen derinlemesine bir analiz yapmıyoruz. Hadi gelin, biraz eğlenelim ve “Fuat Köprülü’nün soyu nereden gelir?” sorusuna mizahi bir bakış açısıyla bakalım. Hem eğlenceli, hem de düşündürücü bir yolculuğa çıkacağız. Başlıyoruz! “Soy Ağacı mı, Ağaçta Dolaşan Kuşlar mı?” Şimdi, Fuat Köprülü’nün soyu meselesine yaklaşırken biraz “erkek” perspektifinden bakalım, ama kadınlar olarak da bu işin içine dahil olalım, değil mi? Hani erkekler, her zaman “Hadi bakalım, çözüm bulalım, mantıklı olalım” yaklaşımıyla işe koyulurlar ya, Fuat Köprülü’nün soyunu anlamak da biraz böyle. O kadar bilimsel, o kadar akılcı bir yaklaşım var ki… ama bir…