Günlük Işıklar Yazılar

Mübadele Göçü: Bir Ailenin Hayatında Derin İzler Bırakan Zorunlu Değişim Bazen hayat, bir anda değişir. Ne kadar hazırlıklı olsanız da, bazı olaylar var ki, hiç beklemediğiniz bir anda sizi bambaşka bir dünyaya sürükler. Bu, bazen bir yerden başka bir yere gitmek, bazen de sevdiklerinizden uzaklaşmak anlamına gelir. Bugün, 1923’te Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasının hemen ardından gerçekleşen Mübadele Göçü’ne dair, bir ailenin hikâyesini paylaşmak istiyorum. Ailelerin köklerinden koparak yeni bir yaşama tutunma mücadelesinin ne kadar zorlayıcı olabileceğini anlatan bu hikâye, aynı zamanda bir milletin tarihinde derin izler bırakan bir dönemin de özüdür. Bir Ailenin Zorunlu Göç Hikâyesi 1923’ün yaz aylarıydı. Akdeniz’in kenarındaki…

İhracat Ne Anlama Gelir? Toplumsal Bir Bakış Bir Araştırmacının Gözünden İhracat ve Toplumsal Yapılar Toplumsal yapılar ve bireyler arasındaki etkileşimi anlamaya çalışırken, günlük hayatımızda sıklıkla göz ardı ettiğimiz bir konu üzerinde düşünmek istiyorum: İhracat. Yalnızca bir ekonomi faaliyeti olarak değil, aynı zamanda toplumsal ilişkilerin, normların ve bireysel rollerin nasıl şekillendiğini gösteren bir pencere olarak ele alabiliriz. İhracat, sadece malların veya hizmetlerin ülke dışına gönderilmesi anlamına gelmez; aynı zamanda, bir toplumun değerlerinin, kültürünün, iş gücünün ve toplumsal cinsiyet rollerinin de bir yansımasıdır. Bugün, ihracatın yalnızca ekonomik bir olgu olmanın ötesinde, toplumsal yapılarla nasıl iç içe geçtiğine dair derinlemesine bir inceleme yapacağız.…

Küvet Ne İle Temizlenir? — Bir Blog Yazısı Arkadaşlar Arasında Sohbet Gibi Sevgili banyosever dostlar, gelin bir an durup düşünelim: günün stresini, şehir gürültüsünü, “benim duş metresi bitmiş mi?” telaşını bir kenara bırakıp bir an sadece kendimizi ve o muhteşem “küvet anı”nı hayal edelim. Ve işte o an geliyor: küvetin içindeki suyu yavaş yavaş dolduruyorsunuz, biraz köpük, belki mum ışığı, çok hafif bir müzik… Ama sonra işin kötü kısmı: Küvet kirleniyor, sabun artıkları, sert su lekeleri, milimetrik kavgalara çıkan kir ve kireç birikintileri… İşte o noktada sorarız: Küvet ne ile temizlenir? Biz de bugün bu sorunun peşine düşeceğiz — geçmişten günümüze, bugünden…

Küme Düşmek Ne Demek? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Hepimiz bir şekilde bir hedefin peşinden koştuk, bir başarıyı yakalamaya çalıştık ya da hayal ettiğimiz bir noktaya ulaşmak için çaba sarf ettik. Ancak bazen işler yolunda gitmez ve bir anda “küme düşmek” gibi, adeta bir düşüşün içindeyiz. Bu kavram, spor dünyasında sıkça duyduğumuz bir terim olmasının ötesinde, günlük hayatımıza da sızmış bir metafordur. Peki, “küme düşmek” ne anlama gelir ve bu kavram farklı toplumlarda nasıl algılanır? Birçok kültür, sosyal yapı ve hatta coğrafya, “küme düşmek” kavramını farklı şekillerde ele alabilir. Küresel bir bakış açısıyla, bu terim sıklıkla başarısızlık, hayal kırıklığı…

Kültürleşme Teorisi Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Kültürleşme teorisi, toplumsal yapıları ve kültürel kimlikleri anlamamıza yardımcı olan önemli bir kavramdır. Hepimizin çevremizde gördüğümüz kültürel etkileşimleri, normları ve değerleri nasıl şekillendirdiğimizi ve bunların nasıl bir araya geldiğini sorgulamak, bize daha derin bir toplumsal anlayış kazandırabilir. Bugün, kültürleşme teorisini toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamiklerle ele alarak, kültürün sadece bireylerin yaşamını değil, tüm toplumları nasıl dönüştürebileceğini keşfedeceğiz. Toplumsal cinsiyet ve çeşitlilik bağlamında, kültürleşme teorisi bireylerin sosyal çevrelerinden nasıl etkilendiğini, kimliklerini nasıl inşa ettiklerini ve bu süreçte toplumsal normlara nasıl uyum sağladıklarını anlamamıza olanak tanır. Kültürleşme,…

Kült Eser Ne Demek, TDK’ye Göre? Bir zamanlar, bir arkadaşım bana şöyle demişti: “Bir filmi ya da kitabı kült yapacak şey, izleyicisinin ona duyduğu bağlılık ve sevgidir. Ama bir eser ne zaman bu denli özel hale gelir? Hangi eser ‘kült’ olabilir?” Bu soruya yanıt ararken, aslında bir kült eserin ne olduğunu keşfetmeye başladım. Bugün sizlere, Türk Dil Kurumu (TDK)’nun tanımına dayanarak, kült eserin ne demek olduğuna, bu kavramın tarihçesine ve gerçek dünyadaki örneklerine odaklanarak düşündürücü bir yazı sunacağım. — Kült Eser Tanımı: TDK’de Ne Yazıyor? Türk Dil Kurumu’na göre “kült”, eski Yunanca “kultos” kelimesinden türetilmiştir ve bir kültü yaratma, ilgi…

Tekir: Özel İsim mi Cins İsim mi? Toplumsal Yapı ve Dilin İlişkisi Üzerine Bir Analiz Bir Araştırmacının Bakışı: Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimi Toplumsal yapılar, insanların hayatta nasıl var olduklarını, birbirleriyle nasıl etkileşimde bulunduklarını ve dünyayı nasıl anlamlandırdıklarını belirler. Bu etkileşimler, her bir toplumda farklı normlar, değerler ve pratikler etrafında şekillenir. Dil, bu yapıyı yansıtan önemli bir araçtır. Dilin inceliklerini incelediğimizde, toplumsal yapıların, kültürel normların ve bireysel kimliklerin nasıl bir araya geldiğini görmek mümkündür. Bugün, “Tekir” kelimesinin özel isim mi, cins isim mi olduğu sorusunu ele alırken, aslında çok daha derin bir soruya bakıyoruz: Dilin, toplumsal normları nasıl yansıttığını ve…

Suçluluk Psikolojisi Nasıl Anlaşılır? Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: İnsan Davranışlarının Derinliklerine Yolculuk Psikoloji, insan davranışlarının gizemli ve karmaşık yapısını çözümlemeye çalışan bir bilim dalıdır. Bir psikolog olarak, her bireyin düşüncelerinin ve duygularının arkasında yatan sebepleri anlamaya çalışmak, adeta bir dedektifin iz sürmesi gibidir. Bu yolculuk sırasında karşımıza çıkan en ilginç ve zorlayıcı konulardan biri de suçluluk duygusudur. Peki, suçluluk psikolojisi nasıl anlaşılır? Bu duygunun kökenleri nelerdir ve bireylerin hayatlarındaki rolü ne kadar büyüktür? Bu yazıda, suçluluk duygusunun bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji bağlamında nasıl şekillendiğini ele alacak, kendi içsel deneyimlerinizi sorgulamanızı sağlayacak bir psikolojik analiz yapacağız. Suçluluk: Bilişsel Psikolojinin Bir…

Suç Isnadı Hakaret Mi? Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerine Siyaset Bilimi Perspektifi Giriş: Güç İlişkilerinin Toplumsal Yansıması Bir siyaset bilimcisi olarak, toplumların nasıl şekillendiğini ve bireyler arasındaki güç ilişkilerinin nasıl işlediğini anlamak, her zaman en temel sorularım olmuştur. Toplumlar, iktidar ilişkileri, kurumlar, ideolojiler ve vatandaşlık gibi öğelerle şekillenirken, bu öğelerin nasıl birbirini dönüştürdüğünü görmek de hayati öneme sahiptir. Bugün, toplumsal hayatta sıkça karşılaşılan, ancak derinlemesine pek tartışılmayan bir konuya odaklanacağız: Suç isnadı ve hakaret arasındaki fark. Bu kavramlar, sadece dilsel bir ayrım olmaktan çok, güç ilişkilerinin, toplumsal düzenin ve bireysel hakların nasıl şekillendiğiyle ilgilidir. Peki, suç isnadı hakaret midir?…

Sessiz İstifa Nedir? Nasıl Önlenir? Antropolojik Bir Perspektiften Bakış Bir antropolog olarak, insan topluluklarını ve bu toplulukların bireyleri nasıl şekillendirdiğini anlamak her zaman ilgimi çekmiştir. Her toplum, bir kişinin iş gücü içindeki yerini, işyeri ilişkilerini ve profesyonel kimliğini farklı şekillerde biçimler. Kültürler arası farklılıklar, bir kişinin işine olan bağlılığını, toplumun ona biçtiği anlamı ve bu bağlılığın ne zaman sarsıldığını nasıl algıladığını etkiler. Bugün ele alacağımız konu, modern iş dünyasında giderek daha fazla karşılaşılan bir durum olan “sessiz istifa” meselesidir. Peki sessiz istifa nedir ve bu davranışın altında yatan antropolojik sebepler nelerdir? Gelin, bu olguyu kültürler, ritüeller, semboller ve topluluk yapıları…