Kategori: Makaleler

GATT’ın Temel İlkeleri: Övgüye Değer mi, Eleştirilmeli mi? GATT, yani Genel Ticaret ve Tarife Anlaşması, dünya ticaretinin temellerini atmış tarihi bir antlaşma. İlk olarak 1947’de, II. Dünya Savaşı sonrası ekonomik düzeni şekillendirmek için oluşturulmuştu. Hadi kabul edelim, ticaretin küreselleşmesi, insanların daha hızlı ve daha ucuz bir şekilde ürünlere ulaşabilmesi müthiş bir şey! Ama GATT’ın temel ilkeleri üzerinden gidecek olursak, karşımıza sadece idealist bir yapı değil, bazen garip sonuçlar da çıkabiliyor. Hadi gelin, GATT’ın temel ilkelerinin ne olduğunu, güçlü ve zayıf yönlerini inceleyelim. Eminim bu yazı sonunda bir düşünceniz değişecek ya da tam tersine daha da karamsar olacaksınız. GATT’ın Temel İlkeleri:…

Laf İğnelemek: Siyaset Bilimi Perspektifiyle Bir Analiz Toplumsal düzeni, güç ilişkilerini ve kurumların işleyişini inceleyen bir gözle bakıldığında, günlük dilde basit bir iletişim biçimi gibi görünen “laf iğnelemek” aslında siyasetin ve toplumsal hayatın derin yapılarıyla yakından bağlantılı bir olgu olarak değerlendirilebilir. İktidarın görünmeyen nüansları, yurttaşlık deneyimleri ve demokratik süreçler, bazen tek bir kelime ya da ince bir gönderme aracılığıyla ortaya çıkan etkilerle şekillenir. Analitik bir çerçeveden baktığımızda, laf iğnelemek, yalnızca bireyler arasındaki iletişimi değil, aynı zamanda ideolojiler, kurumlar ve kamuoyu algısı üzerinden toplumun örgütleniş biçimini de anlamamıza yardımcı olur. Laf İğnelemek ve Güç İlişkileri Güç ilişkilerini düşündüğümüzde, Michel Foucault’nun iktidar…

Ergin Ataman Nereden Mezun Oldu? Başarıya Giden Yolun İlk Adımı Bir gün bir arkadaşım, “Hangi okulu bitirdin?” diye sormuştu. Ekonomi okuyordum, o sırada bu soruyu duyduğumda aklımda deli sorular belirmişti. “Peki, okuldan sonra ne olacak? Ne iş yapacağım?” diye düşünürken, aklıma hep çevremdeki insanlar geliyordu. Bu sorunun cevabı zamanla belirlendi, ama bu yazıyı okuyan birine “Hangi okuldan mezun oldum?” sorusunun ne kadar önemli olduğunu bir de Ergin Ataman üzerinden anlatmak istiyorum. Çünkü bazen bir kişinin okul hayatı, ona giden yolun sadece bir kısmı olsa da, onun başarı hikâyesinin başlangıcını oluşturabiliyor. Ergin Ataman’ın da başarı dolu kariyerinin ilk adımlarından biri, eğitim…

Dizel Araba Neden Daha Az Yakar? İstanbul’un trafiğinde kaybolduğumda, bazı şeyler kafama takılıyor. Mesela, dizel araba almak mantıklı mı? “Daha az yakar” diyorlar ama gerçekten öyle mi? Bugün, işte bu soruyu merak ederek oturdum ve araştırmaya başladım. Çünkü bazen “daha az yakıyor” demekle, gerçekten daha az yakıyor olmak arasında fark var. Hadi gelin, birlikte keşfedelim. Dizel Motorların Temel Çalışma Prensibi Dizel motorların benzinli motorlardan daha az yakıt tüketmesinin en büyük nedeni aslında motorun çalışma prensibinden kaynaklanıyor. Şimdi, çok teknik detaylara girmeye gerek yok, ama anlayacağınız şekilde açıklamaya çalışacağım. Dizel motorlarda yakıt, hava ile karıştıktan sonra doğrudan silindire enjekte edilir ve…

Instagram’da Kaydedilen Taslak Nerede? Instagram’da bazen harika bir fotoğraf ya da video çekeriz, ama o an paylaşmaya karar veremeyiz. Belki o an için metin yazmak zor gelir, ya da biraz daha düzenleme yapmak gerekir. Hemen “Kaydet” tuşuna basarız ve içerik taslak olarak kaydedilir. Ama sonra, o taslağa nasıl ulaşacağız? Instagram’da kaydedilen taslak nerede? Tam da bu soruyu aklımda sıklıkla sorarken, sizinle de bu deneyimi paylaşmak istedim. Çünkü aslında çoğumuz, zaman zaman bir taslağa ihtiyaç duyarız, ama bu taslağa nasıl ulaşacağımızı bir türlü bulamayız. Gelin, birlikte keşfedelim! Instagram Taslak Özelliği Nedir? Instagram, görsel paylaşımların hızla arttığı bir platform olmasına rağmen, zaman…

Part Time İş Ne Yapabilirim? Siyaset Bilimi Perspektifiyle Bir Analiz Güç, kurumlar ve toplumsal düzen üzerine kafa yorduğumda, hayatın küçük seçimlerinin bile politik bir boyutu olduğunu fark ediyorum. Part time iş seçimi, çoğu kişi için sadece gelir elde etme aracı gibi görünse de, siyaset bilimi perspektifinden bakıldığında, aynı zamanda iktidar ilişkilerini, katılım biçimlerini ve yurttaşlık pratiklerini gözlemleme fırsatıdır. Hangi işlerde çalıştığınız, hangi kurumlarla etkileşime girdiğiniz ve hangi ideolojileri dolaylı olarak desteklediğiniz, toplumsal düzenin işleyişiyle doğrudan ilişkilidir. Part time iş yapmayı düşündüğünüzde, öncelikle kendi konumunuzu ve bu işin toplumsal anlamını sorgulamak önemlidir. İş dünyası, devlet kurumları ve sivil toplum alanı, farklı…

Oturma Minderi Ne İşe Yarar? Siyaset Bilimi Perspektifi Bir toplantı salonunda, uzun süre bir oturma minderinde otururken düşündüm: Basit bir eşya olarak görünen minder, aslında iktidarın, katılımın ve meşruiyetin küçük ama görünmez bir temsilcisi olabilir mi? Siyaset biliminde güç ilişkilerini ve toplumsal düzeni incelerken, gündelik nesnelerin bile politik bir boyut kazanabileceğini fark etmek büyüleyici. Peki, oturma minderi ne işe yarar sorusunu sadece konfor açısından değil, siyasal açıdan da ele alırsak neler görürüz? Güç, Mekân ve Kurumsal Düzen Minderin yerleştirildiği alan, hangi oturma düzeninin benimsenmiş olduğu, kimin yanında kimin oturduğu… Hepsi iktidar ilişkilerini simgeler. Kurumsal toplantılarda, parlamento salonlarında veya yerel meclislerde…

Okan Bayülgen Programı Devam Ediyor Mu? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi anlamadan bugünü yorumlamak neredeyse imkânsızdır. Televizyon, bir kültür aracı olarak toplumun düşünce yapısını, eğlence anlayışını ve toplumsal değerlerini yansıtır. Okan Bayülgen’in programları da bu bağlamda yalnızca bir talk-show değil, Türkiye’nin medyadaki kültürel ve toplumsal değişimlerini belgeleyen bir tarihsel kayıt niteliği taşır. “Okan Bayülgen programı devam ediyor mu?” sorusu, yalnızca bir yayın akışının sorgulanması değil; aynı zamanda medyanın toplumsal etkisinin ve evrimsel sürecinin değerlendirilmesidir. 1990’lar: Televizyonun Alternatif Yüzü 1990’lar, Türkiye televizyonculuğu için kırılma yıllarıydı. Kanal 6, Show TV ve ATV gibi özel kanalların yükselişi, devlet kanalının tekeline son veriyordu. Okan Bayülgen’in…

Bitkilerin Hangi Bölümleri Fotosentez Yapar? Geçenlerde, doğayla ilgilenmeye başladığımda, aklıma takılan sorulardan biri bitkilerin hangi bölümlerinin fotosentez yaptığıydı. Hepimiz bilirsiniz, okulda öğrendik, bitkiler güneş ışığını alır ve bunu enerjiye çevirir. Ama bu süreç sadece yapraklarda mı gerçekleşiyor? Çocukken neden böyle düşünmüştüm? Ve tabii, bu soruya bir ekonomi öğrencisi olarak nasıl bakmalıyım? İster istemez bunlar aklımı kurcaladı. Fotosentez, bitkilerin hayatta kalması için çok önemli bir süreç. Ama bu süreci ne kadar derinlemesine biliyoruz? Gerçekten sadece yapraklar mı fotosentez yapıyor? Hadi bunu birlikte keşfedelim. Fotosentez Nedir? Bir ekonomi öğrencisi olarak bilimsel terimlere girmemek zor oluyor, ama işin özüne inelim. Fotosentez, bitkilerin güneş…

Kaynakların Kıtlığı, Seçimler ve Hizmetlerin Temel Anlamı İnsan, kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşar; suyu, zamanı, emeği, sermayeyi ve bilgiyi sınırlı bir şekilde kullanır. Bu sınırlılıklar, seçim yapmayı zorunlu kılar. Bir birey “hangi işi yapmalıyım?”, bir işletme “hangi ürünü üretmeliyim?” veya bir hükümet “kaynakları nasıl tahsis etmeliyim?” sorularına yanıt ararken, ekonomik düşünce bizi fırsat maliyeti ve denge kavramlarıyla yüzleştirir. Fırsat maliyeti, bir seçim yapmanın bedelini, vazgeçilen en iyi alternatifin değerinde ölçer. Hizmet sektörü kavramını incelerken de bu analitik çerçeveye ihtiyacımız vardır: Kaynakların bir kısmı üretimden çok hizmet üretimine ayrıldığında, ekonomide nasıl denge kurulur? Bu soruya mikro, makro ve davranışsal ekonomi…